GİMP KULLANIM AŞAMALARI 1

 

Gimp'e genel bakış 

GIMP bir başka deyişle GNU Image Manipulation Program, gelişmiş bir resim oluşturma ve fotoğraf düzenleme yazılımıdır. GIMP, Adobe Photoshop ve benzeri kapalı kaynak resim işleme araçlarına eşdeğer bir işlevler bütünü sunar.

GIMP geniş ve üretken bir kullanıcı topluluğuna sahiptir. GIMP'i öğrenirken kafanıza takılan her türlü soruya kolayca cevap bulabilirsiniz. GIMP ile diğer resim işleme programlarının yerel dosya biçimlerini (PSD vb.) açmak dışında, bu programlar için hazırlanmış fırça, betik 

.İlk karşılaşma

İlk çalıştırıldığında GIMP, seçenekleri ve dizinleri yapılandırmak için birkaç adım atar. Yapılandırma işlemi, .gimp-2.6 olarak adlandırılan ve ev -> kullanıcı adınız dizini altına yerleştirilen bir altdizin oluşturur. Eğer bu dizini kaldırır veya yeniden adlandırırsanız, GIMP yapılandırma işlemini tekrar aynı adla bir dizin oluşturarak gerçekleştirir. Var olan kuruluma zarar vermeden farklı yapılandırma seçeneklerini keşfetmek için veya yapılandırma dosyalarınız zarar görürse bu özelliği kullanın..

Temel kavramlar

Görüntüler (resimler), GIMP tarafından kullanılan temel girdilerdir. Kabaca "Görüntü" sözcüğü TIFF, JPEG gibi tekbir dosya anlamına gelir. Ayrıca görüntü deyince aklınıza tekbir ekran penceresi de gelebilir. Fakat bu ifade tam olarak doğru değildir. Çünkü aynı anda ekranda birçok pencere gösterilebilir. Tek bir görüntü penceresinde birden fazla resim göstermek mümkün değildir. Herbir görüntü farklı pencerelerde gösterilir.

GIMP görüntüsü oldukça karmaşık birşeydir. Onu resimli bir kağıdın kısımları gibi düşünmek yerine, sayfalarını "katman" olarak adlandırdığımız bir kitap gibi düşünün. Ayrıca GIMP resmindeki katmanları yığınında bir seçim maskesi, kanallar, yollar bulunabilir. Hatta GIMP'te, "parazit" olarak adlandırılan sıradan veri parçalarını görüntüye ekleme mekanizması bulunur.

Her ne kadar büyük görüntüler, birçok megabaytlık bellek kullansalar bile GIMP, çok büyük görüntüleri başarıyla işleyebilmek için, çok amaçlı çini tabanlı bellek yönetim sistemi kullanır. Fakat yine de, sistem başarımını arttırması için, bellek kullanımı ile ilgili belli bir sınır vardır.

Katmanlar

Eğer görüntüyü bir kitap gibi düşünürsek, katman o kitabın sayfaları gibidir. En basit görüntüler, sadece tekbir katman içerir. Fakat GIMP'te düzinelerce katman olabilir. Katmanların saydam olmasına ve görüntünün tüm içeriklerini kaplamasına gerek yoktur. Böylece bir görüntünün ekranına baktığınızda, sadece en üst katmanı değil, daha fazlasını görürsünüz.

Kanallar

Kanallar, görüntüyü meydana getiren katman yığınlarındaki alt bölümlerin en küçük birimleridir. Bir katmandaki herbir Kanal, katmanla tam olarak aynı boyuta sahiptir. Bundan dolayı onunla aynı sayıda beneğe (pixel) sahiptir. Herbir benek, 0 ile 255 arasında değerle doldurulabilen bir kaplayıcı olarak kabul edilebilir. Bu değerin tam anlamı, kanalın türüne bağlıdır. Örneğin RGB renk modelindeki R-kanalının değeri, farklı renk beneklerine eklenen kırmızının miktarını belirtir. Seçim kanalındaki değer, beneğin hangi sıklıkla seçildiğini belirtir. Alfa kanalındaki değer de, ilgili beneklerin ne kadar saydam olduğunu belirtir.

Seçimler

Bir görüntü düzenlendiğinde, sadece görüntünün bir parçasına etki etmesini isteyebilirsiniz. Bunu mümkün kılan "seçim" mekanizmasıdır. Herbir görüntünü kendi seçimi vardır ve normal olarak siz bunu seçilmemiş parçalardan ayrı seçili parçalardaki kesikli çizgi şeklinde görürsünüz. Biz buna "çalışan karıncalar" diyoruz. Normalde görmüş olduğunuz kesikli çizgi, seçili seviyenin %50'sindeki basit bir huduttur (sınır). Herhangi bir anda, Hızlı Maskele düğmesini işaretleyerek, seçim kanalını tüm ayrıntılarıyla birlikte görselleştirebilirsiniz.

Geri alma

Yanlışlık yaptığınızda onları geri alabilirsiniz. Bir görüntüdeki hemen hemen herşeyi geri alabilirsiniz. GIMP, eylemleriniz geçmişini bellekte tutarak bu işlemi mümkün kılar. Dolayısıyla geri alınırlık sonsuz değildir. Bazı eylemler, çok küçük geri alma belleği kullanır. Bundan dolayı, ilk yapılanlar geçmişten silinir. Diğer eylem türleri, büyük miktarda geri alma belleğine gerek duyar. Herbir görüntü tarafından geri alma geçmişinin bellek miktarını yapılandırabilirsiniz. Fakat yine de, geri almak için çok üzün süre beklemeyin. Sık sık, en son yapılan 2-3 eylemi geri alın. (Geri alınamaz en önemli eylem, görüntünün kapatılmasıdır. Bundan dolayıdır ki, görüntüde herhangi bir değişiklik yapdıktan sonra onu kapatırken GIMP size, bu işlemi gerçekten yapmak isteyip istemediğinizi sorar.)

Eklentiler

GIMP'teki görüntüde yapılan şeylerin çoğu, belkide en çoğu, GIMP uygulamasının kendisinde bulunur. Yine de GIMP ile çok yakın etkileşime içinde bulunan harici programlar vardır. Bunlar için "eklenti" gerekir. Çok önemli eklentiler GIMP ile paketlenmiştir. Fakat onda olmayan birçok eklenti olabilir. GIMP geliştirme takımında olmayan kişiler için aslında eklenti yazma (ve betikleme) çok kolay yoldur.

Süzgeçler menüsündeki tüm komutlar ve diğer menülerdeki komutların önemli bir miktarı, aslında eklenti olarak yapılmıştır.

Betikler

Eklentilerdeki betikler C programlama dili ile yazılmıştır. Var olan betiklerin çoğu, GIMP'e özgü olan ve Script-Fu olarak adlandırılan bir dille yazılmıştır. Ayrıca GIMP betiklerini Python veya Perl dilinde yazmak ta mümkündür. Bu diller çok yaygın kullanılır Script-Fu'dan daha güçlüdür. Onların dezavantajı, GIMP ile otomatik olarak gelmeyen paketlerdeki yazılıma bağlı olmasıdır. Bundan dolayı bunların her GIMP kurulumunda doğru olarak çalışabilecekleri garanti edilmez.

Ana pencereler

Gimp standart pencereleri:

Yukarıdaki ekran görüntüsü, Gimp'te etkin olarak kullanılan pencerelerin temel argümanlarını gösteriyor.

1. Ana Araç Kutusu: Araç seçimi için kullanılan simgeleri içerir. Ayrıca önalan ve artalan renklerini, fırça, desen ve renk geçişlerini ile etkin görüntünün simgesilerini gösterir. Ek ögeleri etkinleştirmek veya pasifleştirmek için Düzen -> Yeğlenenler -> Araç kutusu yolunu kullanın.

2. Araç seçenekleri: Ana araç kutusunun altına rıhtımlanan, Araç Seçenekleri kutusudur. O an için etkin olan araçla ilgili seçenekleri gösterir. Örneğin yukarıdaki resimde o an etkin olan araç lekeleme aracıdır.

3. Bir görüntü penceresi: GIMP'te açılan herbir görüntü ayrı ayrı pencerelerde gösterilir. Aynı anda birçok görüntü (sistem kaynaklarınızın izin verdiği kadar) açılabilir. GIMP'i kullanmaya başlamadan önce en azından bir tane görüntü penceresi açmalısınız. Görüntü penceresi GIMP'in ana komutlarını içeren (Dosya, Görünüm, Düzen, vb.) menüleri tutar. Ayrıca bunlara fare sağ düğmesine tıklayarak ta erişebilirsiniz.

4. Katmanlar kutusu: Bu kutuya başka kutular rıhtımlayabilirsiniz. Bu kutu o an etkin olan görüntünün katman yapısını gösterir ve görüntünün çeşitli şekillerde işlenmesini sağlar. Katmanlar kutusunu kullanmadan da birkaç basit şey yapabilirsiniz.

5. Fırçalar, Desenler, Renk geçişleri: Yukarıdaki görüntüdeki katman kutusunun altında rıhtımlanan kutuda; fırçalar, desenler ve renk geçişleri sekmeleri (kutuları) görülüyor.

Araç kutusu (Toolbox)

Ana Madde: Gimp Araç Kutusu

Araç kutusu (Toolbox)

Araç kutusu GIMP'in kalbidir. Eğer bu pencereyi kapatırsanız, GIMP'ten çıkarsınız. Bu bölüm, araç kutusunda bulunanlar hakkında hızlı bir gezinti yapacağız. Ayrıntılar için Ana maddeye bakınız.

İpucu: Araç kutusunda, fareyi bir aracın üzerine taşıma ve orada bir müddet bekleme, genellikle o araçla ilgili açıklamanın olduğu bir "araç ipucu"su gösterir. Klavye kısayol tuşları araç ipucusunda sıklıkla gösterilir. Herhangi bir yerdeyken F1 tuşuna tıkladığınızda "Gimp Yardım Gezgini" açılır.

1. Araç simgeleri: Bu simgeler, görüntüdeki bir parçayı seçme, görüntüyü boyama, görüntüyü dönüştürme gibi birçok özelliğin bulunduğu araçları etkinleştiren düğmelerdir. Bu düğmelerin nasıl çalıştığı ile ilgili daha fazla ayrıntı için araç kutusuna bakınız.

2. Önalan/Artalan renkleri: Buradaki renk alanları, GIMP'in o anki önalan ve artalan renklerini gösterir. Onlardan herhangi birine tıklama, farklı bir renk seçmeyi sağlayan, renk seçici kutusunu açar. Renklerin sağ üst köşesindeki çift yönlü oklara fare ile çift tıklama, iki rengin birbirleriyle değiştirilmesini sağlar. Sol alt köşedeki küçük kutucuğa çift tıklama ise, renkleri siyah ve beyaz olarak sıfırlar.

3. Fırça/Desen/Renk geçişi: Buradaki semboller GIMP'in o anki seçimleri içindir: Boya fırçası; görüntüyü boyamanızı sağlayan tüm araçlar tarafından kullanılır ("boyama"; silme ve lekeleme gibi işlemleri içerir). Desenler; görüntüdeki seçili alanları doldurmak için kullanılır. Renk geçişi; çeşitli renklerle pürüz işlem gerektiğince kullanılır. Bu sembollerden herhangi birine tıklama, onu değiştirmenizi sağlayan bir ortaya çıkartır.

4. Etkin görüntü: GIMP'te aynı anda birçok görüntü ile çalışabilirsiniz. Fakat herhangi bir anda sadece tekbir görüntü etkin olur. Eğer birçok görüntü pencereniz varsa, istediğiniz birini etkinleştirmek için ilgili görüntü penceresine tıklamanız yeterlidir.

Not1: "Etkin Görüntü" önizlemesi öntanımlı olarak pasiftir. Onu araç kutusu yeğlenenleri sekmesinden etkinleştirebilirsiniz.

Not2: GIMP her başlangıçta öntanımlı olarak bir araç, bir renk, bir fırça ve bir desen seçer. GIMP'in eğer son oturumdaki araç, renk, fırça ve deseni seçmesini istiyorsanız, girdi aygıtları yeğlenenleri sekmesindeki "Çıkarken girdi aygıtı ayarlarını kaydet"i işaretleyin.

İpucu: Bir resmi kendi görüntü penceresinde açmak için, onu Araç kutusunun içine sürükleyip bırakın. Bu işlem, bir resmi var olan Görüntü penceresi içine sürüklemekten çok farklıdır. Eğer bir resmi açık olan bir görüntü penceresi içine sürükleyip bırakırsanız, o resmin sanki o görüntünün yeni bir katmanıymış gibi algılanır.

Görüntü penceresi

Önemli bileşenlerinin bulunduğu Görüntü penceresinin ekran alıntısı:

Açık olan herhangi bir resim olmazsa bile görüntü penceresi vardır. Resimsiz olan görüntü penceresinin Başlık Çubuğu "GIMP" diye okunur. Resim bulunan görüntü penceresinin başlık çubuğunda resmin adı ve özellikleri yazar. Bunlara Yeğlenenler kutusundaki ayarlardan erişilebilinir. Herbir pencerede yalnızca bir görüntü bulunur. Eğer resim yoksa görüntü yoktur. Fakat pencere yine vardır. Herbir resim bir veya daha fazlagörüntü penceresinde gösterilir. Fakat aynı resmi birçok pencerede göstermek pek kullanışlı değildir. Sıradan bir görüntü penceresinde öntanımlı olarak bulunan bileşenler hakkında kısa bir açıklama ile başlayacağız. Bazı bileşenler, Görünüm menüsündeki komutlar kullanılarak kaldırılabilirler.

Başlık çubuğu

1. Başlık Çubuğu, Görüntü penceresinin en üstündeki kısım, normalde görüntünün adı ve görüntü hakkında bazı temel bilgilerin bulunduğu bir Başlık Çubuğu gösterir. Bu çubuk işletim sistemi tarafından sağlanır, GIMP tarafından değil. Bundan dolayı bu çubuğun görünürlüğü işletim sistemine, pencere yöneticisine, ve(ya) temaya göre farklılık gösterir. Yeğlenenler kutusunu kullanarak Başlık Çubuğunda gösterilecek bilgileri özelleştirebilirsiniz.

Görüntü menüsü

2. Görüntü Menüsü, Başlık çubuğunun tam altındaki çubuk Görüntü Menüsüdür (gizlenmediği müddetçe). Bu menü ile, bir görüntüde gerçekleştirebileceğiniz hemen hemen tüm işlemlere erişebilirsiniz. Ayrıca, görüntü üzerindeyken farenin sağ düğmesine tıklayarak ta görüntü menüsüne erişebilirsiniz. Ek olarak görüntü menüsüne erişmek için "Menü Düğmesi" olarak adlandırılan ve sol üst kenarda bulunan küçük üçgen şeklindeki sembole sol tıklatabilirsiniz. Birçok menü komutları, menülerde de gösterildiği gibi klavye kısayollarıyla ilişkilendirilmiştir. Menü eylemleri için kendi özel klavye kısayollarınızı tanımlayabilirsiniz. Bunun için, Arabirim yeğleneleri sekmesindeki "Dinamik klavye kısayollarını kullan" seçeneğini işaretleyin.

Menü düğmesi

3. Menü Düğmesi, Görüntü menüsünü sütun şeklinde göstermek için Menü Düğmesine tıklatın. Menüyü açmak için klayveden Shift+F10 tuşlarını kullanabilirsiniz.

Cetvel

4. Cetvel, normal yerleşimde cetveller, görüntünün üstünde ve solunda görülür. Görüntüdeki koordinatları belirtmek için cetvelleri kullanın. Cetvellerin öntanımlı birimi benek (px)'dir. Başka bir birimi kullanmak için aşağıda açıklanan ayarları kullanın.

Cetvelleri kullanmanın en önemli nedenlerinden biri kılavuzları oluşturmaktır. Bir kılavuz oluşturmak için görüntüdeki herhangi bir cetvele tıklayıp onu görüntünün üzerine bırakın. Kılavuz, uygun konumu bulmanızı sağlayan veya yatay ve dikeyi doğrulayan bir çizgidir. Kılavuzu taşımak için ona tıklayıp sürükleyin. Kılavuzu silmek için onu görüntünün dışına sürükleyin. Aynı anda birçok kılavuz kullanabilirsiniz.

Hızlı maskeyi değiştir

5. Hızlı Maskeyi Değiştir, görüntünün sol alt köşesindeki küçük düğme Hızlı Maskesi açar veya kapatır. Hızlı Maske açık olduğunda düğmesın kenarları kırmızı ile çevrilir ve görüntüde kırmızı bir perde oluşur. Daha fazla bilgi için Hızlı Maskeye bakın.

İşaretçi koordinatları

6. İşaretçi Koordinatları, işaretçi görüntünün sınırları içindeyken, pencerenin sol alt köşesindeki dikdörtgensel alanda onun koordinatları ile ilgili bilgi gösterilir. Birimi cetvelde de olduğu gibi benektir.

Birimler menüsü

7. Birimler Menüsü, cetveller ve bazı diğer yerlerde kullanılan birimleri değiştirmek için bu menüyü kullanın. Ölçeklendirmenin nasıl görüleceğine etki eden şey, Görünüm menüsündeki Bire bir komutunun işaretli olup olmadığıdır.

Yaklaştırma düğmesi

8. Yaklaştırma (Zum) Düğmesi, görüntüyü yaklaştırmak veya uzaklaştırmak için birkaç yöntem vardır. Fakat Zum Düğmesi en basitidir.

Durum alanı

9. Durum Alanı, görüntü penceresinin altında bulunur. Öntanımlı olarak Durum alanı, görüntünün etkin parçasını ve görüntü tarafından kullanılan sistem belleğinin miktarını gösterir. Durum Alanınında gösterilen bilgiyi özelleştirmek için Düzen -> Yeğlenenler -> Görüntü Pencereleri -> Başlık ve Durum yolunu kullanın. Zaman tüketimi ile ilgili işlemler esnasında, durum alanı geçici olarak çalışan işlem ve onun nasıl tamamlanacağı hakkında bilgi sunar.

Not: görüntü tarafından kullanılan belleğin görüntünün kendi dosya boyutundan çok daha farklı olduğuna dikkat edin. Örneğin, 70 KB'lık bir .PNG resmi görüntülendiğinde 246 KB harcayabilir. Bellek kullanımı ile ilgili iki temel sebep vardır. Birincisi; .PNG dosyası sıkıştırılmış biçimdir ve görüntü, sıkıştırılmış formda yeniden düzenlenir. İkinci sebep; Geri Al komutu tarafından kullanılacak ek bellek ve görüntü kopyaları kullanımıdır.